Auto total loss: wat gebeurt er met uw verzekering?

Total loss is een van die termen die pas gaan leven op het moment dat u ze nodig heeft. Een aanrijding, een gestolen auto die niet wordt teruggevonden, hagelschade over de hele carrosserie: op zulke momenten wilt u vooral weten wat er nu gebeurt, niet nog een definitie lezen. Dit artikel legt daarom niet alleen uit wát total loss betekent, maar vooral wat de stappen zijn, hoe de uitkering tot stand komt, en waar het vaak misgaat als er nog een financiering op de auto rust.

Twee soorten total loss

Een auto kan op twee manieren total loss worden verklaard, en het onderscheid bepaalt hoe de schade wordt afgehandeld. Technisch total loss betekent dat de auto niet meer op een verantwoorde manier te repareren is, of dat hij is verdwenen — bijvoorbeeld bij diefstal zonder terugvinden. Economisch total loss betekent dat reparatie technisch nog wel mogelijk is, maar dat de kosten daarvan het financieel niet meer verantwoord maken. De meeste verzekeraars hanteren daarbij de zogeheten twee derde-regel: zijn de geschatte herstelkosten hoger dan twee derde van de dagwaarde van de auto vlak vóór de schade, dan wordt de auto economisch total loss verklaard (bron: Consumentenbond; S-Tax BPM Taxaties; Schadesupport.nl).

• Technisch total loss: reparatie is niet meer verantwoord mogelijk, of de auto is (bij diefstal) niet teruggevonden.
• Economisch total loss: reparatie kan technisch wel, maar de kosten overschrijden doorgaans twee derde van de dagwaarde vóór de schade.

Hoe de procedure verloopt

Na een schademelding stelt een expert samen met een schadeherstelbedrijf de vermoedelijke herstelkosten vast, en bepaalt daarbij ook de dagwaarde en de restwaarde van uw auto. Bij het vaststellen van de dagwaarde weegt de expert onder meer de leeftijd van de auto, de kilometerstand, de gangbaarheid van merk en type in de tweedehandsmarkt en de onderhoudsstaat mee. De restwaarde is wat de auto, ook al is hij total loss, nog waard is als wrak of voor onderdelen — bijvoorbeeld bij verkoop aan een demontagebedrijf.

De uitkering die u ontvangt, is in de kern de dagwaarde minus de restwaarde, en vervolgens minus het eigen risico als dat op uw polis van toepassing is. Bent u het niet eens met de vastgestelde dagwaarde of de conclusie total loss, dan heeft u het recht een contra-expert in te schakelen. Blijven de twee experts het oneens, dan wijzen zij gezamenlijk een derde, onafhankelijke expert aan, wiens rapport voor beide partijen bindend is (bron: ANWB Juridisch Advies; overstappen.nl). De hele afhandeling duurt doorgaans enkele weken tot een paar maanden, afhankelijk van onder meer de complexiteit van de schade en de betrokkenheid van derden.

Wat er gebeurt als er nog een financiering op uw auto rust

Dit is het punt waar veel eigenaren pas bij een schade achter komen, en waar het risico het grootst is. Staat uw autofinanciering geregistreerd met een pandrecht of cessie op de polis — gebruikelijk bij een autolening met de auto als onderpand — dan gaat de total loss-uitkering in eerste instantie niet naar u, maar naar de financier. De verzekeraar keert het bedrag uit dat nodig is om de resterende lening af te lossen; is er daarna nog een bedrag over, dan ontvangt u dat overschot zelf.

Het probleem ontstaat andersom: de uitgekeerde dagwaarde is niet noodzakelijk gelijk aan het nog openstaande leningsaldo. Vooral in de eerste jaren van een financiering — wanneer een auto relatief snel in waarde daalt terwijl de lening nog nauwelijks is afgelost — kan de restschuld hoger uitvallen dan wat de verzekeraar uitkeert. Dat verschil moet u dan zelf bijleggen, terwijl u geen auto meer heeft. Hetzelfde risico speelt bij financial lease en operational lease: ook daar bepaalt de leasemaatschappij, niet u, wat er met de uitkering gebeurt, en kan een restschuld overblijven (bron: Santander, veelgestelde vragen voertuigfinanciering; financialleasezzp.nl; Leaselabel).

GAP-verzekering: het verschil tussen dagwaarde en restschuld overbruggen

Voor precies dit risico bestaat een aanvullend product: de GAP-verzekering, ook wel restschuldverzekering genoemd. Die vergoedt het verschil tussen de dagwaarde die uw autoverzekeraar bij total loss of diefstal uitkeert, en het bedrag dat u op dat moment nog verschuldigd bent aan uw financiering of lease. Zonder een dergelijke aanvullende dekking blijft u bij een total loss in de eerste jaren van een financiering het risico dragen dat de uitkering de lening niet volledig dekt. Of een GAP-verzekering voor uw situatie zinvol is, hangt af van de hoogte van uw financiering, de looptijd en hoe snel uw auto in waarde daalt — dat is iets om samen met uw financier of verzekeraar te bekijken voordat u een auto op afbetaling koopt.

Aanschafwaarde- of nieuwwaarderegeling: een andere manier om het gat te dekken

Naast een aparte GAP-verzekering kennen veel autoverzekeringen een eigen vorm van bescherming in de eerste periode na aankoop: een aanschafwaarde- of nieuwwaarderegeling. Bij een total loss binnen doorgaans de eerste maanden tot een jaar na aankoop keert de verzekeraar dan niet de (al gedaalde) dagwaarde uit, maar de aanschafwaarde of nieuwwaarde van de auto. Dat is niet hetzelfde als een GAP-verzekering — de regeling zit vaak al standaard of optioneel in een cascopolis verwerkt, terwijl GAP een apart product is dat specifiek de financiering volgt — maar het effect voor uw portemonnee kan vergelijkbaar zijn. Controleer in uw polisvoorwaarden of, en voor hoe lang, zo'n regeling van toepassing is.

Voorwaarden, looptijden en uitkeringsregels verschillen per aanbieder en polis en kunnen wijzigen.

Wat u na een total loss-verklaring het beste doet

Vraag bij de expertise altijd om een schriftelijke onderbouwing van zowel de dagwaarde als de restwaarde, zodat u die kunt beoordelen of laten beoordelen. Heeft u een financiering of lease, ga dan na wat er precies met de uitkering gebeurt en of er een restschuld dreigt, voordat u instemt met de afwikkeling. En twijfelt u aan de vastgestelde waarde, aarzel dan niet om een contra-expertise aan te vragen — dat recht bestaat precies voor deze situatie.

Twijfelt u of uw huidige dekking u voldoende beschermt tegen een restschuld bij total loss, of wilt u weten wat een aanschafwaarderegeling voor uw auto inhoudt? Denk gerust met ons mee via [email protected]. Wij leggen de mogelijkheden helder uit; het opvragen van een premie en het afsluiten zelf gebeuren bij de aanbieder.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk verzekerings- of juridisch advies.

• Bronnen: Consumentenbond, "Mijn auto is total loss: waar heb je recht op?"; ANWB Juridisch Advies, "Auto total loss"; S-Tax BPM Taxaties, "Total loss: economisch of technisch"; Schadesupport.nl, "Alles wat je moet weten over Technisch en Economisch Total Loss"; overstappen.nl, "Mijn auto is total loss"; Santander, veelgestelde vragen voertuigfinanciering; financialleasezzp.nl, "Wat gebeurt er met financial lease als auto total loss is?"; Leaselabel, "Wat gebeurt er als mijn leaseauto total loss wordt verklaard?".