Autoverzekering na een echtscheiding: wat verandert er, en wie krijgt de schadevrije jaren?

Bij een scheiding of het beëindigen van een geregistreerd partnerschap komt vroeg of laat de auto ter sprake: wie houdt de auto, wie neemt de lopende polis over, en wat gebeurt er met de schadevrije jaren die tijdens het huwelijk of partnerschap zijn opgebouwd? Voor veel mensen komt dat laatste als een verrassing, omdat schadevrije jaren lange tijd nauwelijks los van de polishouder konden worden overgedragen. Sinds 1 januari 2022 is dat veranderd. In dit artikel leggen we uit wat er praktisch verandert aan uw autoverzekering na een scheiding, en hoe de verdeling van schadevrije jaren werkt.

Een polis op één naam: wat er gebeurt als die persoon de auto niet houdt

Staat de autoverzekering op naam van één van beide (ex-)partners, en houdt de ander de auto, dan moet er vrijwel altijd een nieuwe polis worden afgesloten op naam van de partner die de auto overneemt. Een autoverzekering staat namelijk op naam van de verzekeringnemer, niet automatisch op naam van de kentekenhouder of de feitelijke gebruiker. Blijft de auto op naam van de oorspronkelijke polishouder staan terwijl de ander de auto feitelijk gebruikt, dan ontstaat een mismatch tussen wie op de polis staat en wie feitelijk rijdt — iets wat u het beste zo snel mogelijk rechtzet in plaats van tijdelijk te laten voortbestaan.

Tenaamstelling op tijd aanpassen: meer dan alleen administratie

Het aanpassen van de tenaamstelling van uw autoverzekering na een scheiding voelt voor veel mensen als een administratief detail dat wel kan wachten totdat de rest van de scheiding is afgerond. Dat is een risico: zodra duidelijk is wie de auto krijgt, is het zaak om zowel het kenteken als de polis zo snel mogelijk over te schrijven op naam van de nieuwe eigenaar, want een verkeerde tenaamstelling kan gevolgen hebben voor de uitkering bij schade (bronnen: Vastelastenbond.nl, "Uit elkaar of scheiden: Hoe zit het met de autoverzekering?"; Rabobank.nl, "Veelgestelde vragen over verzekeringen bij uit elkaar gaan"). Concreet betekent dit dat een verzekeraar bij een schadeclaim kan vragen wie de daadwerkelijke eigenaar en gebruiker van de auto is, en dat een afwijking tussen wat op de polis staat en wat feitelijk het geval is, tot discussie kan leiden op precies het moment dat u een uitkering nodig heeft.

Private lease en een auto van de zaak: een aparte route

Reed u vóór de scheiding met een auto van de zaak of een private-leaseauto, dan verloopt de afwikkeling anders dan bij een auto die op uw eigen naam staat. Bij private lease loopt het contract via de leasemaatschappij, die vaak ook de verzekering binnen het leasebedrag heeft geregeld; een wijziging in wie de auto na de scheiding gebruikt, moet dan via de leasemaatschappij zelf worden geregeld, niet rechtstreeks bij een verzekeraar. Bij een auto van de zaak ligt de zeggenschap over het voertuig en de bijbehorende verzekering doorgaans bij de werkgever, ongeacht de uitkomst van de scheiding zelf. Betrek in beide situaties de leasemaatschappij of werkgever zo vroeg mogelijk bij uw scheidingsafspraken over de auto, in plaats van dit als een detail te behandelen dat vanzelf goed komt.

Schadevrije jaren: sinds 2022 verdeelbaar

Sinds 1 januari 2022 is het mogelijk om opgebouwde schadevrije jaren te verdelen bij een echtscheiding of de ontbinding van een geregistreerd partnerschap (bronnen: Verbond van Verzekeraars, "Schadevrije jaren autoverzekering per 1/1 overdraagbaar na overlijden en echtscheiding"; Univé, "Hoe kun je schadevrije jaren overdragen?"). Vóór die datum was overdracht van schadevrije jaren vrijwel uitsluitend geregeld voor de situatie van overlijden van een partner, niet voor scheiding — wie tijdens een huwelijk had meegereden op de polis van de ander, begon bij een scheiding in de praktijk vaak met nul schadevrije jaren aan een eigen polis.

De regeling werkt als volgt: de polishouder die de schadevrije jaren heeft opgebouwd, bepaalt de verdeelsleutel. Diegene kan ervoor kiezen om de jaren 50/50 te verdelen, of een andere verhouding te hanteren (bronnen: Uitelkaar.nl, "Schadevrije jaren verdeel je nooit bij scheiding. Weggeven kan wel."; Hendrikx Advocaten, "Schadevrije jaren autoverzekering verdelen bij scheiding"). De jaren worden dus niet automatisch gehalveerd: de polishouder moet actief meewerken en een afstandsverklaring afgeven bij de verzekeraar, zodat de andere (ex-)partner de overgedragen jaren kan meenemen naar een eigen, nieuwe polis.

Niet elke verzekeraar werkt hieraan mee

Belangrijk om te weten: niet alle verzekeraars faciliteren deze verdeling op dezelfde manier, en de precieze voorwaarden kunnen per aanbieder verschillen. Zijn beide (ex-)partners het eens over de verdeling, dan werken de meeste verzekeraars mee aan het overdragen van een deel van de opgebouwde jaren naar een andere polis, mits aan de gestelde voorwaarden is voldaan. Neem hierover rechtstreeks contact op met de verzekeraar waar de schadevrije jaren op dit moment geregistreerd staan, in plaats van ervan uit te gaan dat een verdeling overal op dezelfde manier verloopt.

Wat als u het niet eens wordt over de verdeling?

De regeling gaat uit van de polishouder die vrijwillig meewerkt aan het overdragen van (een deel van) de schadevrije jaren. Is de polishouder het er niet mee eens dat de andere partner jaren meekrijgt, dan kan dat een punt worden dat u onderling of via de scheidingsprocedure moet regelen, bijvoorbeeld als onderdeel van bredere afspraken over de verdeling van bezittingen. De verzekeraar zelf treedt hierbij niet op als bemiddelaar tussen (ex-)partners; die voert alleen uit wat de polishouder aangeeft.

Nieuwe polis, nieuwe acceptatie

Sluit u na de scheiding een geheel nieuwe polis af, dan doorloopt u de gewone acceptatieprocedure van de nieuwe verzekeraar: uw gegevens, het voertuig, uw schadeverleden en de meegenomen schadevrije jaren (indien overgedragen) bepalen samen de premie en de voorwaarden. Heeft u nog geen overgedragen schadevrije jaren op het moment van afsluiten, dan kan dat tijdelijk een hogere instappremie betekenen dan wanneer de overdracht al rond is. Vraag daarom, waar mogelijk, de overdracht van schadevrije jaren te regelen vóórdat u een nieuwe polis afsluit, in plaats van erna.

Wie mag er nog op de oude polis rijden?

Zolang de scheiding nog niet volledig is afgewikkeld, kan de vraag ontstaan of de vertrekkende partner nog (tijdelijk) op de bestaande polis mag blijven rijden, bijvoorbeeld met een andere, tijdelijke auto. Dat is een kwestie van wie op de polis als (mede)verzekeringnemer of regelmatige bestuurder staat vermeld, en niet iets dat vanzelf verandert zodra de relatie eindigt. Meld een wijziging in wie de gebruikelijke bestuurder is altijd bij uw verzekeraar, in plaats van dit ongewijzigd te laten terwijl de feitelijke situatie al is veranderd.

Kinderen of andere gezinsleden die (blijven) meerijden

Reed er vóór de scheiding vaker een volwassen kind of ander gezinslid mee op de polis, bijvoorbeeld als tweede bestuurder, dan verandert die situatie niet vanzelf mee met de scheiding. Blijft die persoon bij dezelfde ouder wonen en met dezelfde auto rijden, dan kan de bestaande situatie op de polis ongewijzigd blijven. Verhuist diegene mee met de andere ouder, of gaat hij of zij voortaan een andere auto gebruiken, meld die wijziging dan net als bij elke andere aanpassing van de gebruikelijke bestuurder. Een polis die bestuurders vermeldt die er in de nieuwe situatie feitelijk niet meer mee rijden, geeft geen zekerheid over wat er gebeurt bij een schade met de daadwerkelijke bestuurder.

Een praktijkvoorbeeld: twee auto's, één huishouden, straks twee polissen

Ter illustratie: een echtpaar heeft vóór de scheiding twee auto's, beide verzekerd bij dezelfde verzekeraar met een korting voor een tweede auto binnen het huishouden, en de schadevrije jaren staan op naam van één van beide partners. Na de scheiding houdt de ene partner de nieuwste auto, de andere partner koopt een vervangende auto. In dat scenario moet de polis van de nieuwste auto worden overgezet op naam van de blijvende eigenaar, moet er voor de vervangende auto een geheel nieuwe polis worden afgesloten, moet de tweede-auto-korting bij de verzekeraar opnieuw worden beoordeeld nu de auto's niet langer tot hetzelfde huishouden behoren, en moet er een afspraak komen over hoeveel van de opgebouwde schadevrije jaren de vertrekkende partner meekrijgt naar de nieuwe polis. Dit voorbeeld laat zien dat de losse onderdelen uit dit artikel in de praktijk meestal tegelijk spelen, en waarom het verstandig is om ze in samenhang te regelen in plaats van los van elkaar.

Twee auto's, twee polissen

Had het huishouden vóór de scheiding twee auto's op één polis of bij dezelfde verzekeraar met een korting voor een tweede auto, dan vervalt die combinatie doorgaans zodra beide (ex-)partners een eigen polis nodig hebben. Ga na of het voor uw situatie nog zin heeft om bij dezelfde verzekeraar te blijven, of dat een overstap naar een andere aanbieder passender is nu de auto's niet langer onder één huishouden vallen.

Praktische stappen na een scheiding

• Bepaal wie de auto (of auto's) na de scheiding houdt, en zet de polis op naam van de daadwerkelijke gebruiker.
• Bespreek met uw (ex-)partner en de verzekeraar hoe de opgebouwde schadevrije jaren worden verdeeld, en leg dit vast met een afstandsverklaring.
• Vraag bij uw verzekeraar na welke voorwaarden gelden voor het overdragen van schadevrije jaren; niet elke aanbieder werkt op dezelfde manier mee.
• Meld wijzigingen in wie de gebruikelijke bestuurder is, ook als de polis zelf nog niet meteen wordt aangepast.
• Vergelijk, als u een nieuwe polis nodig heeft, meerdere aanbieders voordat u kiest — vooral als u (nog) geen overgedragen schadevrije jaren meeneemt.
• Rijdt u een leaseauto of auto van de zaak, betrek dan de leasemaatschappij of werkgever bij de afspraken over de auto, in plaats van dit als een gewone particuliere polis te behandelen.
• Controleer of gezinsleden die op de polis stonden vermeld, in de nieuwe situatie nog daadwerkelijk met die auto rijden, en pas dit aan als dat niet meer klopt.

Kort samengevat

Na een scheiding moet de autoverzekering meestal worden aangepast of overgezet naar wie de auto daadwerkelijk gebruikt. Sinds 1 januari 2022 kunt u opgebouwde schadevrije jaren verdelen tussen (ex-)partners: de polishouder bepaalt de verdeelsleutel en levert een afstandsverklaring aan de verzekeraar, maar niet elke verzekeraar werkt op dezelfde manier mee. Regel deze verdeling waar mogelijk vóórdat u een nieuwe polis afsluit, zodat u niet onnodig zonder opgebouwde korting start.

Heeft u een vraag over dit onderwerp? U kunt ons bereiken via [email protected]. Wij leggen de mogelijkheden helder uit; het opvragen van een premie en het afsluiten zelf gebeuren bij de aanbieder.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk verzekerings- of juridisch advies.

• Bronnen: Verbond van Verzekeraars, "Schadevrije jaren autoverzekering per 1/1 overdraagbaar na overlijden en echtscheiding"; Univé, "Hoe kun je schadevrije jaren overdragen?"; Uitelkaar.nl, "Schadevrije jaren verdeel je nooit bij scheiding. Weggeven kan wel."; Hendrikx Advocaten, "Schadevrije jaren autoverzekering verdelen bij scheiding"; Verzekeringen.com, "Echtscheiding: wie krijgt de opgebouwde schadevrije jaren?"; Vastelastenbond.nl, "Uit elkaar of scheiden: Hoe zit het met de autoverzekering?"; Rabobank.nl, "Veelgestelde vragen over verzekeringen bij uit elkaar gaan".