Regres op uw bestelbusverzekering: wanneer verhaalt de verzekeraar schade op u?

Een aanrijding met uw bestelbus waarbij u aansprakelijk bent, wordt door uw WA-verzekering vrijwel altijd vergoed aan de gedupeerde partij. Daar is de wettelijke verzekeringsplicht voor bedoeld. Veel bestuurders en ondernemers weten niet dat de verzekeraar in een beperkt aantal situaties het uitgekeerde bedrag daarna alsnog bij de verzekeringnemer of bestuurder mag terughalen. Dat heet regres.

Wat betekent regres precies voor een zakelijke bestelbusverzekering? Regres is bij een bestelbus relevanter dan bij een gemiddelde personenauto. Overbelading, wisselende bestuurders en tijdsdruk op de weg spelen in het bestelautosegment vaker mee. U leest hoe regres werkt, in welke situaties het kan spelen en hoe u het als ondernemer voorkomt.

Wat regres precies is

Regres is het wettelijke verhaalsrecht dat een WAM-verzekeraar heeft op de aansprakelijke persoon. Het is vastgelegd in artikel 15 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM). De gedachte erachter is dat de verzekeraar een gedupeerde derde altijd moet uitbetalen. Die derde mag nooit de dupe worden van een fout van de bestuurder. In bepaalde, wettelijk omschreven gevallen mag de verzekeraar de uitgekeerde schade daarna terugvorderen van degene die de schade veroorzaakte (bron: Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen, artikel 15, via wetten.overheid.nl; Dirkzwager, "Het verhaalsrecht van de WAM-verzekeraar bij alcohol in het verkeer").

Regres is dus geen weigering van dekking. De gedupeerde derde krijgt hoe dan ook zijn schade vergoed. Het financiële gevolg komt volledig bij de aansprakelijke bestuurder of verzekeringnemer terecht, niet bij het slachtoffer.

Regres versus een geweigerde casco-claim: twee verschillende dingen

Regres en een geweigerde eigen-schadeclaim worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn twee mechanismen. Regres hoort bij de WA-dekking. De verzekeraar betaalt de derde altijd uit en verhaalt dat bedrag eventueel achteraf op u.

Bij een WA+ of allriskdekking voor schade aan uw eigen bus werkt het anders. Daar kan de verzekeraar de uitkering aan ú simpelweg weigeren. Er is dan geen verhaal achteraf, want de schade wordt helemaal niet vergoed. In de praktijk komen dezelfde omstandigheden, bijvoorbeeld rijden onder invloed, vaak in beide vormen tegelijk voor. De WA-schade aan de derde wordt uitbetaald en later verhaald, terwijl de casco-schade aan uw eigen bus meteen wordt afgewezen.

De belangrijkste regresgronden

• Rijden onder invloed van alcohol of drugs boven de wettelijke grens.
• Rijden zonder geldig rijbewijs, bijvoorbeeld na een ontzegging of met een verlopen rijbewijs.
• Opzet: schade die bewust is veroorzaakt.
• Overbelading van de bestelbus boven het toegestane laadgewicht.
• Onbevoegd gebruik door iemand die niet als bestuurder op de polis staat of geen toestemming had om te rijden.

Rijden onder invloed: de meest voorkomende regresgrond

Rijdt u met uw bestelbus onder invloed van alcohol of drugs boven de wettelijke grens en veroorzaakt u schade, dan is dit de meest voorkomende reden voor regres. Bevat uw polis een alcohol-uitsluiting, wat bij vrijwel elke bestelautoverzekering het geval is, dan mag de verzekeraar de aan de derde uitgekeerde schade op u verhalen. Een consument wordt geacht te weten dat dekking bij rijden onder invloed of zonder rijbewijs is uitgesloten. U kunt zich er dus niet op beroepen dat u dit niet wist (bron: Van Benthem & Keulen, "Verhaalsrecht bij rijden onder invloed: nadere duiding van artikel 15 lid 1 WAM"; REX Advocaten, "Verhaal verzekeraar mogelijk bij alcohol?").

Regres is in deze gevallen niet alleen mogelijk op de verzekeringnemer. Onder omstandigheden kan het ook een andere bestuurder treffen die met uw bus reed, bijvoorbeeld een werknemer. Dat geldt niet als die persoon te goeder trouw mocht aannemen dat zijn aansprakelijkheid gedekt was (bron: Nysingh Advocaten, "Verhaal van de verzekeraar op de beschonken bestuurder").

Overbelading: een risico dat specifiek bij bestelbussen speelt

Overbelading is een regresgrond die bij een bestelbus vaker relevant is dan bij een personenauto. Het laadvermogen van een bestelbus wordt in de dagelijkse praktijk sneller opgezocht of overschreden. Overbeladen is wettelijk verboden. Bij een controle riskeert u een boete die hoger wordt naarmate de overschrijding groter is, met een grens bij meer dan 10 procent en een zwaardere bij meer dan 25 procent (bron: Golstein, artikel over het maximale laadvermogen van een bestelbus; Univé, tips om schade door overladen van een bestelauto te voorkomen).

Naast de boete heeft overbelading verzekeringstechnische gevolgen. De WA-verzekering keert bij schade wel uit aan de gedupeerde partij, maar de verzekeraar kan die schade verhalen op de eigenaar en/of bestuurder. Bij een casco- of inzittendendekking kan de uitkering zelfs volledig vervallen. Een overladen bestelbus is bovendien objectief onveiliger. De remweg wordt langer en de besturing minder voorspelbaar, wat het ongevalsrisico op zich al vergroot.

Geen geldig rijbewijs

Rijdt de bestuurder van uw bestelbus zonder geldig rijbewijs, dan geldt in beginsel dezelfde logica als bij rijden onder invloed. Denk aan een rijontzegging, een verlopen rijbewijs of het ontbreken van het juiste rijbewijs voor het gewicht van de bus. De WA-schade aan een derde wordt uitgekeerd, maar kan nadien op de aansprakelijke persoon worden verhaald.

Voor een zwaardere bestelbus is dit een extra aandachtspunt, want een bus boven een bepaald laadvermogen vraagt om een ander rijbewijs dan het gewone B-rijbewijs. Zet u regelmatig verschillende medewerkers achter het stuur, controleer dan structureel of ieders rijbewijs geldig is en past bij het gewicht van de bus.

Onbevoegd gebruik: als iemand anders met uw bus rijdt

Onbevoegd gebruik is een aparte categorie. Iemand rijdt zonder uw toestemming met de bus, bijvoorbeeld een familielid van een medewerker die de sleutels leent, of een voormalig medewerker die zijn sleutel nog niet inleverde. De gedupeerde derde wordt door de WA-verzekering hoe dan ook gecompenseerd. De verzekeraar kan de kosten nadien verhalen op de persoon die zonder toestemming reed, tenzij die redelijkerwijs mocht aannemen dat hij verzekerd was.

Voor een wagenpark met meerdere bussen en sleutelsets is een heldere sleutelprocedure dus meer dan organisatie. Wie heeft welke sleutel en wanneer wordt die ingeleverd? Zo beperkt u ook het regresrisico. Denk ook aan een medewerker die de bus na werktijd privé gebruikt zonder dat dit is toegestaan. Afhankelijk van uw polisvoorwaarden en de gemaakte afspraken kan ook dat als onbevoegd gebruik gelden.

Opzet: de zwaarste regresgrond

Veroorzaakt u schade met opzet, dan is dat de meest verstrekkende regresgrond. Geen enkele verzekeraar dekt opzettelijk veroorzaakte schade en de verzekeraar kan het volledige uitgekeerde bedrag terugvorderen. Dit speelt zelden bij een gewone bedrijfsauto, maar staat wel standaard in vrijwel elke polis en in de wet zelf.

Is er een maximum aan het regresbedrag?

De WAM schrijft geen vast wettelijk maximumbedrag voor waarboven een verzekeraar niet meer mag verhalen. In beginsel kan het volledige aan de derde uitgekeerde bedrag worden teruggevorderd. Individuele verzekeraars hanteren in hun polisvoorwaarden soms wel een gemaximeerd regresbedrag per gebeurtenis, bijvoorbeeld bij rijden onder invloed. Of en tot welk bedrag dat voor uw polis geldt, staat in uw polisvoorwaarden. Controleer dit vooraf, zodat u bij een schadegeval niet voor een verrassing komt te staan.

Bij letselschade met een hoog schadebedrag kan een regresclaim zonder contractueel maximum in theorie fors oplopen. Dat is een extra reden om de regresgronden serieus te nemen.

Wat te doen als u een regresclaim ontvangt

Ontvangt u een brief waarin uw verzekeraar een regresclaim aankondigt, ga dan eerst na op welke grond de verzekeraar zich beroept. Klopt de onderbouwing? Was er echt sprake van alcohol boven de grens, een ongeldig rijbewijs, overbelading of een andere grond? Bent u het er niet mee eens, dan kunt u bezwaar maken. Vraag de verzekeraar om een concrete, gedocumenteerde onderbouwing van het bedrag en de grond.

Bij een aanzienlijk regresbedrag is het raadzaam om juridisch advies in te winnen, bijvoorbeeld via een rechtsbijstandverzekering als u die heeft. Doe dat voordat u een betalingsregeling aangaat of het bedrag betwist.

Wie draagt het regresbedrag: de zaak of de bestuurder privé?

Voor ondernemers wordt deze vraag vaak concreet: verhaalt de verzekeraar op de onderneming of op de bestuurder persoonlijk? Dat hangt af van wie als aansprakelijke partij wordt aangemerkt en wie de verzekeringnemer is. Staat de polis op naam van uw bedrijf en reed een medewerker onder invloed, dan kan het regres zich richten op zowel de onderneming als de medewerker. Dat hangt af van de omstandigheden en van de vraag of de medewerker te goeder trouw mocht aannemen dat hij verzekerd was.

Arbeidsrechtelijke en verzekeringsrechtelijke gevolgen kunnen hier door elkaar lopen. Bij een concreet regresgeval is gespecialiseerd juridisch advies op zijn plaats. Dit artikel legt het algemene mechanisme uit, geen individuele uitkomst.

Hoe u regres in de praktijk voorkomt

• Spreek met medewerkers die met de bus rijden duidelijk af dat rijden onder invloed van alcohol of drugs nooit is toegestaan, en controleer dit niet alleen bij indiensttreding.
• Zorg dat het rijbewijs van elke bestuurder geldig is en aansluit bij het gewicht van de bus die hij of zij bestuurt.
• Houd het laadgewicht in de gaten en overschrijd het maximale laadvermogen niet, ook niet 'net eventjes' voor één rit.
• Regel een heldere sleutelprocedure, zodat duidelijk is wie op welk moment bevoegd is om met de bus te rijden.
• Meld schade altijd naar waarheid en volledig: probeer een regresgrond nooit te verzwijgen; dat maakt de situatie voor uzelf alleen maar lastiger.

Wat regres betekent voor uw schadevrije jaren

Een schade waarvoor uw verzekeraar regres toepast, blijft in de basis een schade waarbij u aansprakelijk was. Die telt mee voor uw bonus-malustrede, ook als u het uitgekeerde bedrag zelf terugbetaalt aan de verzekeraar. Regres en het effect op uw schadevrije jaren zijn twee aparte gevolgen van dezelfde gebeurtenis. Het ene vervangt het andere niet, u kunt beide tegelijk treffen.

Regres en een geweigerde vervolgverzekering

Een regresgeval kan gevolgen hebben voor het afsluiten van een nieuwe polis. Verzekeraars vragen bij acceptatie doorgaans naar uw schadeverleden. Een schade met een regresgrond, zeker rijden onder invloed, kan de acceptatie of de premie bij een volgende verzekeraar beïnvloeden. Geef dit altijd naar waarheid op. Het verzwijgen van een eerdere schadeoorzaak kan bij een latere claim alsnog problemen opleveren, ook als de nieuwe schade er niets mee te maken heeft.

Regres bij een wagenpark met meerdere bestuurders

Bij een wagenpark met meerdere bussen en wisselende bestuurders is het risico op een van deze situaties statistisch groter dan bij één vaste bestuurder. Een helder intern beleid over alcohol, rijbewijzen, laadgewicht en sleutelbeheer is goed werkgeverschap. Het beperkt ook het financiële regresrisico voor de onderneming. Sommige wagenparkverzekeringen bieden de mogelijkheid om afspraken over dit soort risico's in de polis of de voorwaarden vast te leggen. Vraag dit na bij uw verzekeraar als u een wagenpark beheert.

Wat dit betekent voor uw premie en dekking

Premies verschillen per aanbieder en hangen af van voertuig, gebruik, schadevrije jaren en woonplaats. Vraag voor een concreet bedrag een actuele premie op. Regres zelf is geen premiefactor die u vooraf kiest. Het is een risico dat u beperkt door verantwoord om te gaan met alcohol, rijbewijzen, laadgewicht en de vraag wie met de bus rijdt. Een schone rijstijl en heldere afspraken binnen uw onderneming helpen daarbij meer dan welke polisvoorwaarde ook.

Kort samengevat

Regres is het recht van uw verzekeraar om een uitgekeerde WA-schade in bepaalde, wettelijk omschreven gevallen achteraf op de aansprakelijke persoon te verhalen. Het gaat om rijden onder invloed, rijden zonder geldig rijbewijs, opzet, overbelading en onbevoegd gebruik. De gedupeerde derde wordt altijd vergoed. Bij regres komt het financiële risico bij u of uw onderneming te liggen. Bij een bestelbus zijn overbelading en wisselende bestuurders extra aandachtspunten. Heldere afspraken over alcohol, rijbewijzen, laadgewicht en sleutelbeheer beperken dit risico het best.

Heeft u een vraag over dit onderwerp? U kunt ons bereiken via [email protected]. Wij leggen de mogelijkheden helder uit; het opvragen van een premie en het afsluiten zelf gebeuren bij de aanbieder.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk verzekerings- of juridisch advies.

• Bronnen: Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen, artikel 15 (wetten.overheid.nl); Van Benthem & Keulen, "Verhaalsrecht bij rijden onder invloed: nadere duiding van artikel 15 lid 1 WAM"; Nysingh Advocaten, "Verhaal van de verzekeraar op de beschonken bestuurder"; Dirkzwager, "Het verhaalsrecht van de WAM-verzekeraar bij alcohol in het verkeer"; REX Advocaten, "Verhaal verzekeraar mogelijk bij alcohol?"; LSA Letselschade Magazine, "Regres op Eigen Verzekerde"; Univé, tips om schade door overladen van een bestelauto te voorkomen; Golstein, artikel over het maximale laadvermogen van een bestelbus.