Auto verzekeren zonder rijbewijs: wat de wet en de verzekeraar vragen

Een erfenis met een auto erbij, een partner die de auto dagelijks gebruikt, een rijbewijs dat is ingevorderd of een bijna afgeronde rijopleiding: er zijn genoeg situaties waarin een auto op uw naam staat terwijl u zelf niet mag of kunt rijden. Dan rijst de vraag of u die auto wel mag verzekeren. Het korte antwoord is dat de wet het rijbewijs niet vraagt, maar dat verzekeraars een bestuurder met rijbewijs willen zien. Dit artikel legt uit hoe die twee regels zich tot elkaar verhouden en wat er gebeurt als het misgaat.

In het kort

• De verplichte WA-verzekering hangt aan het voertuig met kenteken, niet aan het rijbewijs van de eigenaar.
• Veel verzekeraars sluiten een polis af voor een verzekeringnemer zonder rijbewijs, als bij de aanvraag een regelmatige bestuurder met rijbewijs wordt opgegeven. Niet elke verzekeraar doet dat; de Consumentenbond noemt het zonder zo'n bestuurder in principe niet haalbaar (bron: Consumentenbond, Autoverzekering zonder rijbewijs, geraadpleegd 21 oktober 2026).
• Is er niemand die de auto rijdt, dan is schorsen van het kenteken bij de RDW de logische route.
• Rijdt iemand zonder rijbewijs, dan blijft het slachtoffer meestal beschermd via de WA, maar kan de verzekeraar kosten verhalen en vervalt vaak de dekking voor de eigen auto.

Waarom de WA-plicht aan het kenteken hangt

De Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) verplicht de eigenaar of houder van een motorrijtuig tot een WA-verzekering voor dat voertuig (bron: artikel 30 WAM, wetten.overheid.nl, geraadpleegd 21 oktober 2026). De wet kijkt dus naar het voertuig en naar wie het op zijn naam heeft, niet naar de vraag of die persoon zelf een rijbewijs heeft. Een kentekenhouder zonder rijbewijs heeft daarom precies dezelfde verzekeringsplicht als een kentekenhouder met rijbewijs, zolang het kenteken niet is geschorst.

Dat verklaart ook waarom een auto die op de oprit staat verzekerd moet zijn. Het gaat om de kans dat het voertuig schade veroorzaakt, bijvoorbeeld doordat het wegrolt of in brand vliegt. De plicht eindigt pas als het voertuig niet meer op de openbare weg mag staan, en dat regelt u met een schorsing.

Wat een verzekeraar wel vraagt: de regelmatige bestuurder

Dat de wet geen rijbewijs eist, betekent niet dat elke verzekeraar uw aanvraag accepteert. Bij het berekenen van de premie wil een verzekeraar weten wie de auto in de praktijk het meest bestuurt. Die persoon is de regelmatige bestuurder. Diens leeftijd, rijervaring en schadevrije jaren bepalen bij veel verzekeraars voor een groot deel de premie. Een verzekeringnemer zonder rijbewijs heeft die gegevens niet, dus moet er iemand anders worden opgegeven.

In de praktijk is dat vaak een partner, een ouder of een volwassen kind met een geldig rijbewijs. Volgens de Consumentenbond bieden de meeste verzekeraars in die situatie een polis aan, met de bestuurder als regelmatige bestuurder. Bij veel verzekeraars gelden aanvullende voorwaarden. Zo kan het zijn dat de regelmatige bestuurder in hetzelfde huishouden woont of dat de verzekeraar om een kopie van het rijbewijs vraagt. De voorwaarden verschillen per verzekeraar en per product.

Kentekenhouder, eigenaar en verzekeringnemer

Drie begrippen lopen in de praktijk door elkaar en dat veroorzaakt veel misverstanden. De kentekenhouder is de persoon die in het RDW-register op het kentekenbewijs staat. De eigenaar is degene die de auto werkelijk bezit, bijvoorbeeld omdat hij hem heeft gekocht of geërfd. De verzekeringnemer is degene die de polis afsluit en de premie betaalt. Meestal zijn dat dezelfde persoon, maar het hoeft niet.

Komt de auto na een erfenis of schenking in uw bezit, dan staat hij vaak nog op naam van de vorige eigenaar. De WA-plicht en de verzekeringsvraag vragen dan om een eerste stap: de tenaamstelling. Wie de auto bezit zonder rijbewijs, kan de auto op eigen naam zetten en daarna de verzekering regelen, of de auto bewust op naam laten van de persoon die hem gebruikt. Hoe dat in uw situatie het beste past, hangt onder meer af van wie de premie betaalt en wie de schadevrije jaren opbouwt.

Schadevrije jaren: wie bouwt ze op?

Een verzekeringnemer zonder rijbewijs bouwt bij veel verzekeraars geen eigen schadevrije jaren op, omdat die gekoppeld zijn aan de bestuurder. Zijn er al schadevrije jaren van de regelmatige bestuurder, dan nemen veel verzekeraars die mee naar de nieuwe polis, mits die jaren aantoonbaar zijn. Wie de polis later wil overzetten naar de bestuurder zelf, kan dat bij veel verzekeraars regelen, al verschilt het per aanbieder of de opgebouwde korting dan intact blijft. Vraag dat vooraf na, want het scheelt jaren later in premie.

Schorsen als er niemand rijdt

Is er geen bestuurder met rijbewijs, of staat de auto langere tijd stil, dan is schorsen een serieus alternatief. Bij een schorsing meldt u het kenteken bij de RDW als niet in gebruik. De auto mag dan niet meer op de openbare weg staan of rijden, en de verplichte WA-verzekering kan worden beëindigd. Het voertuig moet dan op eigen terrein of in een garage staan. Wegenbelasting hoeft voor een geschorst voertuig niet te worden betaald (bron: Belastingdienst, geraadpleegd 21 oktober 2026).

Let wel op de voorwaarden. De schorsing is niet bedoeld als zomaar een tijdelijke maatregel zonder gevolgen. Een auto zonder verzekering en zonder schorsing wordt via het kentekenregister opgespoord, en dat kan een boete opleveren. Wie de auto later weer wil gebruiken, regelt eerst een nieuwe verzekering en heft dan de schorsing op. Of de verzekering tijdens een schorsing doorloopt als beperkte dekking, is aan uw verzekeraar. Sommige polissen bieden een beperkte dekking voor schade door brand, storm of diefstal terwijl de auto stilstaat, andere niet.

Wat als iemand zonder rijbewijs toch rijdt?

Dit is het scenario waar de meeste mensen bang voor zijn en waar de gevolgen het grootst zijn. Rijdt iemand zonder geldig rijbewijs, dan is dat strafbaar volgens de Wegenverkeerswet 1994. Daarnaast gelden de volgende gevolgen voor de verzekering.

• Schade aan anderen: de WA-dekking beschermt het slachtoffer meestal ook dan, omdat de wet slachtoffers van verkeersongevallen bescherming biedt. Bij veel verzekeringen kan de verzekeraar de uitgekeerde schade daarna op de bestuurder verhalen. Dat heet regres.
• Schade aan uw eigen auto: bij veel polissen is rijden zonder geldig rijbewijs een uitsluiting. Een casco- of allriskdekking keert dan niet uit. Controleer de uitsluitingen in uw polisvoorwaarden.
• Toestemming: heeft u als eigenaar toestemming gegeven aan iemand zonder rijbewijs, dan staat u bij veel verzekeraars zwakker. Een verzekeraar kan dan ook de eigenaar aanspreken.
• Opzet of grove schuld: rijdt de bestuurder bewust zonder rijbewijs, dan vragen sommige polissen om terugbetaling van meer kosten of weigeren zij de uitkering voor de eigen schade.

Het is daarom verstandig om de sleutels niet uit te lenen aan iemand van wie u niet zeker weet dat het rijbewijs geldig is. Een rijbewijs kan zijn ingevorderd, verlopen of nog in aanvraag zijn.

Een rijbewijs dat kwijt is, is ingevorderd of verlopen

Niet iedereen zonder rijbewijs heeft er nooit een gehad. Soms is het rijbewijs ingevorderd na een overtreding, verlopen of kwijtgeraakt. Voor de verzekering maakt dat verschil. Een tijdelijk ingevorderd rijbewijs verandert niets aan de verzekeringsplicht van de auto. De verzekeraar kan wel willen weten wie de auto in die periode rijdt, zeker als de periode lang duurt. Meld een ingevorderd rijbewijs als uw polis dat vraagt, en geef een andere regelmatige bestuurder op voor de periode dat u zelf niet rijdt.

Is het rijbewijs verlopen, dan mag u niet rijden en is een eventuele schade tijdens een rit niet vanzelf gedekt. Regel eerst het rijbewijs en laat de auto zo lang stilstaan, of laat een andere bestuurder rijden.

Jonge bestuurders en leerlingen

Een bijzondere groep zijn mensen die nog in opleiding zijn. Wie nog in opleiding is, rijdt in Nederland alleen in de lesauto van de rijschool, die daar zelf voor verzekerd is. Een privéauto komt pas in beeld na het examen; bij 2toDrive mag een geslaagde 17-jarige tot de 18e verjaardag alleen rijden met een opgegeven coach (bron: CBR, geraadpleegd 21 oktober 2026). Een ouder die een auto koopt voor een kind dat nog niet geslaagd is, kan de polis daarom op eigen naam afsluiten en het kind pas aanmelden zodra het rijbewijs er is. Na het examen is het gebruikelijk dit te melden, omdat de jongste regelmatige bestuurder de premie bij veel verzekeraars sterk beïnvloedt.

Drie vragen voordat u een polis aanvraagt

• Wie rijdt de auto het meest, en heeft die persoon een geldig rijbewijs dat past bij het voertuig?
• Staat de auto op de juiste naam, of moet de tenaamstelling eerst worden gewijzigd?
• Wordt de auto de komende maanden werkelijk gebruikt, of is schorsen goedkoper en eenvoudiger?

Geef op de aanvraag altijd naar waarheid op wie de regelmatige bestuurder is. Een onjuiste opgave is een van de meest voorkomende redenen waarom een verzekeraar bij schade de uitkering verlaagt of weigert.

Kort samengevat

De wet vraagt een WA-verzekering voor elke auto met kenteken die niet is geschorst, ongeacht of de eigenaar een rijbewijs heeft. Veel verzekeraars accepteren een verzekeringnemer zonder rijbewijs als een bestuurder met rijbewijs als regelmatige bestuurder wordt opgegeven. Zonder bestuurder is schorsen de gebruikelijke oplossing. Rijdt iemand zonder rijbewijs, dan is het slachtoffer meestal beschermd, maar kan de verzekeraar kosten verhalen en is de eigen auto vaak niet gedekt. Wat precies geldt, staat in uw polisvoorwaarden.

Heeft u een vraag over dit onderwerp? U kunt ons bereiken via [email protected].

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk verzekerings- of juridisch advies.

• Bronnen: Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen, artikel 30, wetten.overheid.nl; Wegenverkeerswet 1994, wetten.overheid.nl; Consumentenbond, "Autoverzekering zonder rijbewijs"; RDW, informatie over schorsen en kentekenregister, rdw.nl; Belastingdienst, informatie over wegenbelasting en schorsing. Alle bronnen geraadpleegd op 21 oktober 2026.