Bestelbus met aanhanger: wat is verzekerd, en welk rijbewijs heeft u nodig?

Voor veel ondernemers is een aanhanger achter de bestelbus geen uitzondering maar dagelijkse praktijk: hoveniers die een aanhanger met machines meenemen, aannemers die bouwafval afvoeren, of installateurs die extra materiaal moeten vervoeren dat niet in de bus zelf past. Toch bestaat er bij veel bestelbuseigenaren onduidelijkheid over twee dingen: of de aanhanger automatisch meeverzekerd is op de polis van de bus, en welk rijbewijs eigenlijk nodig is bij welke combinatie. In dit artikel leggen we beide vragen uit.

Is uw aanhanger verzekerd via de WA van uw bestelbus?

In Nederland is het niet verplicht om een aanhanger met een eigen kenteken apart te verzekeren tegen wettelijke aansprakelijkheid. De reden is dat een gekoppelde aanhanger is meeverzekerd op de WA-verzekering van het trekkende voertuig, zolang de aanhanger daadwerkelijk aan de bus is gekoppeld (bronnen: Univé, "Moet je een aanhanger met kenteken verzekeren?" en "Is een aanhangwagenverzekering verplicht in Nederland?"; Allianz Direct, "Moet je een aanhangwagen verzekeren?"). Concreet betekent dit: veroorzaakt uw aanhanger schade aan een andere weggebruiker of diens eigendommen — bijvoorbeeld doordat hij los raakt, of doordat de combinatie een aanrijding veroorzaakt — dan valt die schade aan derden onder de WA-dekking van uw bestelbus.

Wat de WA van uw bus juist niét dekt

Hier zit de belangrijkste beperking die veel ondernemers over het hoofd zien: de WA-dekking van uw bestelbus geldt alleen voor schade die de aanhanger aan anderen toebrengt. Schade aan de aanhanger zelf — door een aanrijding, brand, diefstal of vandalisme — valt niet onder deze dekking (bron: Univé, "Heb ik een WA-verzekering nodig voor een aanhangwagen of oplegger?"). Voor dat risico bestaat een aparte aanhangwagenverzekering, met eigen dekkingsvormen die vergelijkbaar zijn met die van een voertuigverzekering: van een beperkte dekking tot een uitgebreidere cascovariant.

Vervoert u met de aanhanger gereedschap, machines of andere kostbare inventaris, dan geldt bovendien dat de inhoud van de aanhanger doorgaans niet automatisch is meeverzekerd via de aanhangwagenverzekering zelf. Daarvoor is een aparte dekking nodig, vergelijkbaar met de dekking die u voor gereedschap in de bus zelf zou afsluiten.

Wanneer heeft uw aanhanger een eigen kenteken en APK nodig?

Voor aanhangers tot 750 kg geeft de RDW geen apart kenteken uit; ze rijden mee op basis van het kenteken van de bus. Vanaf 750 kg krijgt uw aanhanger wél een eigen kenteken (bron: evofenedex, "Kenteken voor de aanhangwagen"). Dat kenteken betekent overigens niet automatisch dat er ook een APK-plicht geldt: in Nederland is een APK voor aanhangers pas verplicht vanaf een toegestane maximummassa van 3.500 kg. De meeste aanhangers die achter een bestelbus hangen — een gesloten bagagewagen, een plateauwagen voor machines, een boedelbak — blijven ruim onder die grens en hebben dus wél een kenteken vanaf 750 kg, maar geen periodieke keuringsplicht (bronnen: Univé, "APK aanhanger verplicht? Wanneer en hoe vaak keuren?"; Trailerplus.nl, "Is een APK voor de aanhangwagen of trailer verplicht?"). Dat neemt niet weg dat een verzekeraar bij een cascoclaim wel degelijk kan kijken naar de technische staat van de aanhanger, bijvoorbeeld bij schade die mede door slecht onderhouden verlichting of banden is ontstaan.

Geremde en ongeremde aanhangers: wat dat voor uw combinatie betekent

Een aanhanger tot 750 kg mag u doorgaans ongeremd trekken: de bus remt de hele combinatie af. Weegt de aanhanger meer, dan moet hij een eigen reminrichting hebben die meeremt met de bus, simpelweg omdat de bus zelf de combinatie anders niet meer veilig tot stilstand krijgt. Dit onderscheid raakt niet alleen de verkeersveiligheid, maar ook uw rijbewijscategorie: de gewichtsgrenzen bij rijbewijs B en BE die hierna aan bod komen, zijn direct gekoppeld aan of uw aanhanger geremd of ongeremd is en hoe zwaar de combinatie in totaal wordt. Twijfelt u of uw aanhanger geremd is, controleer dan het kentekenbewijs van de aanhanger of vraag dit na bij de leverancier, vóórdat u met een zwaardere lading de weg op gaat.

Welk rijbewijs heeft u nodig?

De regels rond rijbewijs en aanhangergewicht verschillen naargelang u rijbewijs B of rijbewijs BE heeft, en zijn sinds 19 januari 2013 aangescherpt (bronnen: evofenedex, "B- en BE-rijbewijs"; ANWB, "Rijbewijs BE" en "Welke aanhanger mag ik met rijbewijs B besturen"):

• Rijbewijs B: u mag een aanhanger van maximaal 750 kg trekken. Weegt de aanhanger meer dan 750 kg, dan mag de totale combinatie (bus plus aanhanger) niet zwaarder zijn dan 3.500 kg.
• Rijbewijs BE (behaald na 19 januari 2013): u mag een trekkend voertuig van maximaal 3.500 kg combineren met een aanhanger van maximaal 3.500 kg, met een totale combinatie tot 7.000 kg.
• Behaalde u uw rijbewijs BE vóór 19 januari 2013, dan kunnen ruimere, gunstigere regels van toepassing zijn geweest op het moment van behalen.

Voor een zwaardere bestelbus die zelf al dicht bij de 3.500 kg zit, is een aanhanger van meer dan 750 kg dus al snel reden om rijbewijs BE nodig te hebben. Rijdt u met een aanhanger zonder het juiste rijbewijs, dan is dat een verkeersovertreding los van uw verzekering — en een overtreding die bij een schademelding ook gevolgen kan hebben voor de manier waarop uw verzekeraar naar de gebeurtenis kijkt.

Waarom dit voor zzp'ers en kleine bedrijven vaak relevant is

Hoveniers, aannemers, verhuisbedrijven en installateurs behoren tot de groepen die het vaakst met een aanhanger achter de bestelbus rijden — voor machines, puin, meubels of extra materiaal dat niet in de bus zelf past. Voor deze ondernemers is het extra belangrijk om de aanhanger niet als bijzaak te behandelen: een aanhanger met dure tuinmachines of gereedschap vertegenwoordigt vaak een aanzienlijke waarde, terwijl de standaard WA-dekking van de bus die waarde niet beschermt.

Een aanhanger huren in plaats van zelf bezitten

Sommige ondernemers hebben maar af en toe een aanhanger nodig en huren die per keer bij een verhuurbedrijf, in plaats van er zelf een aan te schaffen. De WA-logica verandert daarbij niet: zolang de gehuurde aanhanger aan uw bestelbus gekoppeld is, valt schade die de aanhanger aan anderen toebrengt onder de WA-verzekering van uw bus, ongeacht wie de eigenaar van de aanhanger is. Wat wél verandert, is de vraag wie het risico op schade aan de aanhanger zelf draagt: bij een huuraanhanger regelt de verhuurder daar meestal een eigen dekking of eigen risico voor, vergelijkbaar met het huren van een bestelbus zelf. Vraag bij het huren van een aanhanger daarom expliciet na wat er met u wordt afgesproken bij schade aan de aanhanger tijdens de huurperiode, zodat u niet achteraf voor een onverwachte rekening komt te staan.

Schade tijdens het koppelen of ontkoppelen

Een veelvoorkomende praktijksituatie is schade die ontstaat tijdens het koppelen of ontkoppelen van de aanhanger, bijvoorbeeld doordat de aanhanger onbedoeld wegrolt of de trekhaak niet goed is vergrendeld. Of dat onder de WA van uw bus valt, onder een aparte aanhangwagenverzekering, of onder geen van beide, hangt af van de precieze omstandigheden en de polisvoorwaarden van uw verzekeraar. Meld een dergelijke schade altijd volgens de aanwijzingen in uw polis, en leg de toedracht zo veel mogelijk vast met foto's, ook als op het eerste gezicht onduidelijk is welke polis van toepassing is.

Een praktijkvoorbeeld: de hovenier met een aanhanger vol machines

Neem een hovenier die dagelijks met een gesloten aanhanger vol zware tuinmachines achter de bestelbus rijdt. Raakt de combinatie tijdens het achteruitrijden een geparkeerde auto, dan valt die schade aan de andere auto onder de WA van de bus — dat is de kern van wat in dit artikel al is uitgelegd. Klapt bij diezelfde aanrijding echter ook de achterklep van de aanhanger open en vallen de machines op straat, dan is de schade aan die machines een ander verhaal: die valt niet onder de WA van de bus, en niet automatisch onder een eventuele aanhangwagenverzekering, omdat die laatste doorgaans alleen de aanhanger zelf dekt, niet de inhoud. Voor deze hovenier zijn dus in potentie drie aparte dekkingen relevant: de WA van de bus (schade aan de andere auto), een aanhangwagenverzekering (schade aan de aanhanger zelf) en een aparte inventaris- of gereedschapdekking (schade aan de machines). Dit voorbeeld laat zien waarom het voor ondernemers met een aanhanger vol waardevolle apparatuur belangrijk is om deze drie dekkingen niet als vanzelfsprekend op elkaar te laten aansluiten, maar elk apart te controleren.

Wat er gebeurt als u zonder aanhangwagenverzekering rijdt

Rijdt u zonder aparte aanhangwagenverzekering, dan bent u voor schade die u aan anderen toebrengt met de aanhanger nog altijd gedekt via de WA van uw bestelbus. Wat u dan zelf draagt, is het risico op schade aan de aanhanger zelf en de inhoud ervan: bij diefstal, brand of een aanrijding waarbij de aanhanger total loss raakt, staat u zonder eigen dekking voor de volledige vervangingswaarde. Voor een aanhanger met een beperkte waarde kan dat een risico zijn dat u bewust zelf draagt; voor een aanhanger met dure apparatuur erop of erin is dat een risico dat voor de meeste ondernemers de moeite van het afdekken waard is.

Praktische stappen voor bestelbuseigenaren met een aanhanger

• Ga na of uw rijbewijs (B of BE) toereikend is voor het gewicht van uw bus in combinatie met uw aanhanger.
• Realiseer u dat de WA van uw bus alleen schade aan anderen dekt, niet schade aan uw eigen aanhanger of de inhoud daarvan.
• Vraag een aparte aanhangwagenverzekering aan als de waarde van de aanhanger of de inventaris daarop een risico is dat u niet zelf wilt dragen.
• Verzeker gereedschap, machines of voorraad op de aanhanger apart als dat nog niet is meeverzekerd.
• Meld schade tijdens koppelen of ontkoppelen altijd, ook als u niet zeker weet welke polis van toepassing is.
• Controleer bij een aanhanger vanaf 750 kg of het kentekenbewijs aangeeft of hij geremd of ongeremd is, en of dat overeenkomt met uw rijbewijscategorie.
• Vraag bij het huren van een aanhanger na wie het risico draagt bij schade aan de aanhanger zelf tijdens de huurperiode.

Kort samengevat

Een aanhanger die aan uw bestelbus is gekoppeld, is voor schade aan anderen automatisch meeverzekerd via de WA van uw bus — een aparte WA-verzekering voor de aanhanger is in Nederland niet verplicht. Schade aan de aanhanger zelf, en aan de lading of inventaris erop, valt daar echter buiten en vraagt om een eigen aanhangwagenverzekering en eventueel een aparte inventarisdekking. Let daarnaast op het juiste rijbewijs: rijbewijs B staat een aanhanger tot 750 kg toe (of een combinatie tot 3.500 kg), rijbewijs BE een aanhanger tot 3.500 kg met een combinatie tot 7.000 kg.

Heeft u een vraag over dit onderwerp? U kunt ons bereiken via [email protected]. Wij leggen de mogelijkheden helder uit; het opvragen van een premie en het afsluiten zelf gebeuren bij de aanbieder.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk verzekerings- of juridisch advies.

• Bronnen: Univé, "Moet je een aanhanger met kenteken verzekeren?", "Is een aanhangwagenverzekering verplicht in Nederland?", "Heb ik een WA-verzekering nodig voor een aanhangwagen of oplegger?" en "APK aanhanger verplicht? Wanneer en hoe vaak keuren?"; Allianz Direct, "Moet je een aanhangwagen verzekeren?"; evofenedex, "B- en BE-rijbewijs" en "Kenteken voor de aanhangwagen"; ANWB, "Rijbewijs BE" en "Welke aanhanger mag ik met rijbewijs B besturen"; Trailerplus.nl, "Is een APK voor de aanhangwagen of trailer verplicht?".