APK-gebreken per autoklasse: een grote bestelbus krijgt bijna twee keer zoveel aantekeningen als een stadsauto

De kernbevinding: het verschil zit tussen personenauto en bestelauto, niet tussen klassen

Een grote bestelbus krijgt bij de APK gemiddeld 1,159 aantekeningen per keuring (peildatum 6 september 2026). Een stadsauto komt op 0,633 en een compacte SUV op 0,489 (peildatum 2 oktober 2026). Tussen de vijf personenautoklassen onderling zit hooguit 0,201; tussen de stadsauto en de grote bestelbus zit 0,526. Wie een klasse kiest op basis van wat de keuring vindt, kijkt dus vooral naar de vraag of het een bestelauto is, en pas daarna naar het formaat.

Dezelfde leeftijd, ander resultaat: de vergelijking per bouwjaar

Een bestelauto wordt vaker en langer gebruikt, en een tegenwerping ligt voor de hand: de bestelvloot is misschien gewoon ouder. Dat klopt niet. Bij een vergelijking op gelijk bouwjaar blijft de rangorde staan.

Bij bouwjaar 2018 staat de bestelvloot op 0,975 en de slechtst scorende personenautoklasse in deze tabel, de stadsauto, op 0,627. Bij bouwjaar 2022 is dat 0,770 tegen 0,417. De bestelauto start dus niet alleen hoger; hij blijft er over de hele curve boven zitten.

Binnen de personenauto’s valt op dat de verschillen tussen klassen bij een jonge auto klein zijn. Bij bouwjaar 2022 liggen de vier brede klassen tussen 0,291 en 0,417. Bij bouwjaar 2014 is dat 0,698 tot 0,810. De stadsauto staat in elk van de drie bouwjaren bovenaan, ook boven de XC90 bij bouwjaar 2018 (0,579) en bouwjaar 2022 (0,282).

Waar de curve knikt: bij bestelauto’s rond het zevende jaar, bij personenauto’s aan de oude rand

Bij bestelauto’s loopt het cijfer geleidelijk op tot het zevende jaar en daarna steiler. Voor bouwjaar 2019 is dat 0,886, voor bouwjaar 2018 0,975 en voor bouwjaar 2017 1,085. In ons onderzoek naar wat er aan een bestelauto kapotgaat staat de volledige curve, met de verschillen per model.

Bij personenauto’s ligt de grootste stap ergens anders. Bij de stadsauto zit hij tussen bouwjaar 2014 en bouwjaar 2015: van 0,810 naar 0,687. Bij de middenklasse is dat van 0,698 naar 0,551 en bij de compacte hatchback van 0,708 naar 0,615. Bij de compacte SUV is de stap tussen bouwjaar 2014 en 2015 (0,737 naar 0,633) vrijwel even groot als die tussen bouwjaar 2015 en 2016 (0,633 naar 0,530). Wat daar precies achter zit, kunnen wij uit deze data niet afleiden: een bouwjaar is een cohort en geen gevolgde auto, en het kentekenregister toont geen modelgeneraties. Wat de cijfers wel dragen: bij personenauto’s is de oudste groep duidelijk slechter dan de rest, en loopt de curve daarna vlakker.

Wat de keurmeester aantekent: bij vier klassen hetzelfde, bij de XC90 iets anders

In de toplijsten van de vier brede personenautoklassen staat bandenspanning niet op de juiste waarde (code 210) bovenaan. Daarna volgen de bandenprofielpunten (code AC1 en code 205) en een onjuist afgesteld dimlicht (code 516). Net als bij bestelauto’s gaat het dus om banden en verlichting. Het zijn onderhoudspunten die u voor de keuring zelf kunt zien.

De Volvo XC90 wijkt af. Hier staat niet een bandenpunt bovenaan maar code AC4, de stuur- of fuseekogel met slijtage kleiner of gelijk 1,0 millimeter. Dat zijn 6.572 van de 23.190 constateringen, oftewel 28,3 procent. Bij bouwjaar 2016 is dat 30,1 procent van de constateringen, bij bouwjaar 2017 32,0 procent. Dit is een adviespunt in de RDW-systematiek, geen directe afkeuring, maar het is wel een punt dat u niet zelf vaststelt.

Dit past bij het hogere gemiddelde van de XC90 (0,691) ten opzichte van de andere personenautoklassen. Van de 33.595 keuringen komen er 18.702 uit de bouwjaren 2015 en 2016. De XC90-cijfers zeggen dus vooral iets over een oudere generatie, niet over de klasse grote SUV als geheel.

Binnen een klasse verschillen de modellen vaak meer dan de klassen onderling

Een klassecijfer is een gewogen gemiddelde van de modellen erin. Daarom helpt het om te kijken wat er in zit. Bij de compacte SUV staat de Volkswagen Tiguan op 0,390 gebreken per keuring en de Nissan Qashqai op 0,562: een verschil van 0,172 tussen twee modellen in dezelfde klasse. Het verschil tussen de klassen stadsauto (0,633) en compacte SUV (0,489) is 0,144, dus kleiner.

In de stadsauto-klasse loopt het van de Toyota Aygo (0,528) tot de Renault Twingo (0,688), een verschil van 0,160 tussen twee kleine auto’s. De Polo, het grootste model in de groep met 260.681 keuringen, zit met 0,649 net boven het klassegemiddelde. Wie dus een stadsauto zoekt, doet er beter aan het model op te zoeken dan op de klasse te varen: een Aygo scoort in onze cijfers beter dan de gemiddelde compacte hatchback (0,548).

Wat dit betekent voor onderhoud en aankoop

• Koopt u een gebruikte bestelauto, reken dan op meer aandacht voor banden, verlichting, stuurkogels en remmen dan bij een personenauto van dezelfde leeftijd. Bij bouwjaar 2018 is de verhouding 0,975 tegen 0,418 tot 0,627.
• Bij een stadsauto van acht jaar of ouder ligt het gemiddelde hoger dan bij hatchback, middenklasse of compacte SUV. Banden, verlichting en dimlicht zijn bij die klasse de punten die de keurmeester het vaakst aantekent.
• Een oudere XC90 vraagt om een blik op de stuur- en fuseekogels. Dat is een controle die een garage kan uitvoeren.
• Een hoog klassecijfer is een gemiddelde over een heel park. Het zegt niets over een individuele auto; de onderhoudshistorie van dat ene voertuig weegt zwaarder.

Verzekering: onderhoud is iets anders dan schade

De APK telt gebreken, geen ongevallen. Een klasse met veel aantekeningen heeft daarom een hogere onderhoudslast, maar dat zegt niet dat de klasse vaker schade heeft of een hogere premie krijgt. Voor uw dekkingskeuze blijven de waarde van het voertuig, uw eigen draagkracht en het gebruik doorslaggevend.

Wel relevant: veel polissen zijn bij schade kritisch als een bekend gebrek aan remmen of banden niet is hersteld. Welke voorwaarden gelden, staat in de voorwaarden van uw verzekering. Een keuring waarbij de punten zijn opgelost, is daarvoor de eenvoudigste onderbouwing.

Methode en beperkingen

• Maat: gebreken per keuring is het aantal geconstateerde gebreken gedeeld door het aantal keuringsmeldingen van hetzelfde cohort (één merk-model-bouwjaar). Klassecijfers zijn gewogen naar keuringen.
• Bronnen: de RDW-datasets m9d7-ebf2 (gekentekende voertuigen), a34c-vvps (geconstateerde gebreken), sgfe-77wx (meldingen keuringsinstantie) en hx2c-gt7k (gebrekcodes). Drempel voor een eigen cijfer: minimaal 250 voertuigen en 100 keuringen per cohort.
• Populaties: de bestelauto’s zijn gesloten opbouw tot en met 3.500 kg, de personenauto’s zijn de genoemde modellen met voertuigsoort personenauto. De peildata verschillen (6 september en 2 oktober 2026).
• Geen kilometrage: de RDW publiceert de kilometerstand niet bij de keuring. Intensief gebruik, vaak bij bestelauto’s, zit dus niet in de correctie.
• Geen causaliteit: de cijfers tonen wat is aangetekend, niet waarom. Het eigenaarsprofiel, de keuringsfrequentie en het gebruik zijn niet gemeten.
• Een klasse met één of twee modellen (middenklasse, compacte SUV, XC90) rust op weinig modellen en is gevoelig voor het gedrag van één model.

Conclusie

Het verschil tussen personenauto en bestelauto is groter dan het verschil tussen de personenautoklassen onderling. Een grote bestelbus komt op 1,159 aantekeningen per keuring en een stadsauto op 0,633. Dat blijft zo bij gelijk bouwjaar: bij bouwjaar 2018 is het 0,975 tegen 0,627.

Voor wie een auto onderhoudt of koopt, betekent dit dat een bestelauto meer aandacht voor onderhoud verdient dan de leeftijd alleen doet vermoeden. Voor wie een verzekering overweegt, geldt dat deze cijfers over onderhoud gaan en niet over schade.